Funkcje prawa - Informacje ogólne

• Strona główna
• Linki sponsorowane
• Forum
• Kontakt

W stosunkach cywilnoprawnych brakuje elementów podporządkowania pomiędzy stronami. Ten brak elementów podporządkowania wyraża się w zasadzie swobody umów, gdyż to strona swobodnie decyduje, czy zawrze umowę, z kim, w jakiej formie i o jakiej treści. Zasadę tę wyraża art. 353 kodeksu cywilnego: „strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się własności stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego”. To zasada swobody umów jest podstawą gospodarki rynkowej, a bez swobody umów nie ma wolności gospodarczej.


Swoboda umów to zasada prawa zobowiązań polegająca na przyznaniu podmiotom prawnym ogólnej możliwości zawierania i kształtowania treści umów w granicach zakreślonych przez prawo. Na swobodę umów składają się cztery elementy:

   1. swoboda w zawieraniu umowy
   2. swoboda w wyborze kontrahenta
   3. swoboda w kształtowaniu treści umowy
   4. swoboda w wyborze formy zawarcia umowy

Zakres swobody umów wyznacza treść lub cel stosunku zobowiązaniowego, które nie mogą sprzeciwiać się właściwości (naturze) tego stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Zasada swobody umów zapisana jest w art. 353¹ Kodeksu cywilnego.

W szczególnych przypadkach zasada swobody umów może zostać wyłączona lub ograniczona przez ustawę z uwagi na wyższe racje prawem chronione. Administracyjny przymus zawierania umów przez przedsiębiorców z konsumentami funkcjonuje w prawie przewozowym, telekomunikacyjnym i energetycznym.